De oud-katholieke kerk? Wat is dat eigenlijk?

een korte geschiedenis van de oud-katholieke kerk.

De Oud-Katholieke Kerk van Nederland... de naam klinkt oud, maar de kerk is ook al best oud. Zelfs zo oud dat ze uiteindelijk helemaal teruggaat op de kerkgemeenschap die ontstond, toen Jezus dood ging aan het kruis en daarna verrees. Benieuwd hoe dat zit? Hier een (zeer beknopt) overzicht:

In het jaar 30 n.Chr trekt Jezus van Nazareth, een jood uit Galilea, door het land en vertelt de mensen over God. Hij krijgt veel volgelingen.

Plm. 33 n.Chr: Jezus wordt gekruisigd en hij verrijst na drie dagen uit de dood. Niet veel later wordt hij opgenomen in de hemel. Door zijn dood en verrijzen redt hij de mensen van zonde en dood en brengt ze dichter bij God. Zijn volgelingen blijven bij elkaar en ontvangen de Heilige Geest (dat vieren we met Pinksteren). Vanaf die dag vertellen zij aan iedereen het goede nieuws van Jezus’ sterven en verrijzen: het begin van de kerk.

 

De kerk begint langzaam te groeien; de leerlingen van Jezus (de apostelen) vertellen iedereen die het maar horen wil het goede nieuws en steeds meer mensen sluiten zich aan. De gelovigen noemen zichzelf christenen, volgelingen van Christus.  Al snel krijgt de beginnende kerk ook problemen, vooral met de Romeinse overheid.

 

Vanaf het jaar 70 tot ongeveer 313 worden de christenen vervolgd door de Romeinse overheid. Toch blijft de kerk groeien: de boodschap van Jezus die voor iedereen is, die niet let op ras, geslacht, arm of rijk blijft mensen trekken. Vanaf 313 komt er godsdienstvrijheid en vanaf 380 is het christendom zelfs staatsgodsdienst.

 

In deze periode blijft de kerk gestaag groeien en er komt steeds meer organisatie. De structuur van bisdommen met een bisschop, geholpen door priesters en diakenen, ontstaat en er komen grote kerkvergaderingen waarin bisschoppen belangrijke beslissingen maken over welke boeken tot de bijbel behoren en hoe het nu precies zit met Jezus, de Heilige Geest en God.

In de middeleeuwen is de kerk uitgegroeid tot een machtige organisatie die zelfs veel land bezit. Het is een grootmacht geworden, die soms nog machtiger is dan keizers en koningen. De paus is langzaamaan veranderd van de bisschop van Rome tot de baas van de kerk die het voor het zeggen heeft. Ook komt er scheuring tussen de kerk in het oosten en westen van Europa, en worden er kruistochten gehouden om het land Israël te veroveren op de moslims die daar wonen. De kerk wordt steeds rijker en let soms niet goed op de wensen en behoeften van de gewone mensen in de landen.

Aan het eind van de middeleeuwen zijn er mensen die het niet goed vinden hoe het met de kerk gaat. Zij zeggen dat het niet goed is dat de paus zoveel macht heeft en dat de kerk meer moet luisteren naar de gewone mensen. Ze krijgen ruzie met de kerk en besluiten om hun eigen kerkdiensten te gaan houden. Zij heten protestanten. Maarten Luther was een belangrijke leider van de protestanten. De kerk die overblijft heet de Rooms-Katholieke Kerk.

Ook in de Rooms-Katholieke Kerk zijn er mensen die het niet eens zijn met de macht die de paus heeft. Vooral niet als de paus zegt dat bepaalde boeken verboden zijn, omdat er dingen instaan die niet kloppen met de kerk. Rond 1700 komt daar in Nederland en Frankrijk ruzie van, wanneer er een boek verboden wordt van Jansenius. De paus zegt dat daar verkeerde dingen instaan en hij verbiedt het boek. Maar de geleerden en bisschoppen uit Nederland en Frankrijk zeggen dat die dingen helemaal niet in het boek van Jansenius staan. Er komt grote ruzie en de paus ontslaat sommige geleerden. Ook weigert hij de benoeming van de Nederlandse bisschop (die ook zei dat die dingen niet in het boek stonden) te aanvaarden en benoemt snel iemand anders. Daar gaan ze in Nederland niet mee akkoord! Er komt een grote ruzie tussen de mensen die de gekozen bisschop van Nederland steunen en de mensen die de paus steunen.het gaat daarin om dat boek, maar  nog veel meer om de vraag of de paus invloed heeft op de beslissingen die in een land zelf worden genomen door de bisschop van de kerk van dat land. Deze ruzie gaat zover dat uiteindelijk de mensen die de gekozen bisschop steunen door de paus uit de kerk worden gezet. Deze groep mensen noemden zich de Roomsch-Katholieke Kerk van de Oud-Bisschoppelijke Cleresie. Dat betekent eigenlijk: de rooms-katholieke kerk van de oude gekozen bisschoppen. Zij vonden helemaal niet dat ze uit de kerk gezet waren, maar dat ze gewoon nog de Rooms-Katholieke Kerk van Nederland waren, voortgekomen vanuit die kleine groep apostelen van Jezus.

Daar dacht de Rooms-Katholieke Kerk toch anders over. Die zag de Cleresie als een groepje onruststokers en wilde niks met ze te maken hebben. Toch bleef de Cleresie in Nederland bestaan met kerken, bisschoppen, priesters, diakenen en gelovigen.

 

In 1870 vindt er een grote kerkvergadering plaats. De protestanten en de Cleresie zijn niet uitgenodigd. De Rooms-Katholieke Kerk besluit dat de paus vanaf nu echt de baas is. Daar zijn veel mensen in Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk het niet mee eens. Zij protesteren en worden, net zoals de Cleresie, uit de kerk gezet.  De Cleresie en de protesterende kerken gaan samenwerken en noemen zich Oud-Katholiek. Dat betekent: we willen kerk zijn zoals de kerk was, vóórdat er mensen buiten werden gesloten, voordat het oosten en de protestanten er niet meer bij hoorden en voordat de paus de baas werd. Ze willen kerk zijn zoals de Vroege Kerk, de kerk van de apostelen.

 

Dat betekent niet dat ze willen, dat alles is zoals in het begin van de jaartelling, maar wel dat de kerk een kerk is die één is, waar samengewerkt wordt en waar niet één persoon de baas is.
 

Nu is de Oud-Katholieke Kerk een kerk die probeert én te leren van de Vroege Kerk én te doen wat er in deze tijd nodig is. Zo werken de bisschoppen heel goed samen en is niemand de baas (zoals in de vroege kerk) en zo mogen vrouwen ook priester worden (dat is goed in deze tijd).

 

Nog steeds hoort de Oud-Katholieke Kerk niet meer bij de Rooms-Katholieke Kerk, net als de protestante kerken. Maar ze werken wel weer wat meer samen en maken niet zoveel ruzie meer.

 

Maar nu nog de toekomst:

Hoe zou de toekomst van de Oud-Katholieke Kerk er uit moeten zien? Zouden de kerken weer zoveel samen kunnen werken dat het weer één Kerk wordt? Of zou dat juist niet moeten? Bestaat er over 200 jaar nog wel kerk of is zij dan verdwenen?  Komen er dan nog jongeren in de kerk? Wat zijn jouw ideeën hierover en wat zou jij graag willen? laat maar weten!

Reacties: Geen berichten
De reageermogelijkheid is momenteel gesloten.

Website van het Oud-Katholiek Jongerenpastoraat | Kon. Wilhelminalaan 3, 3818 HN Amersfoort | 
Site design: Sync. Creatieve Producties; techniek: SiteCan