Oud-Katholiek Jongerenpastoraat

Maart | Chrisma in Utrecht

olijfWoensdagavond 31 maart is om 19.30 de Oliewijding, ook wel Chrisma-mis genoemd, in de kathedraal in Utrecht. Afgelopen maandag was deze in Haarlem.

Maar wat is dat eigenlijk, Chrisma? En waarom wordt deze dienst maar in twee kerken gevierd en dan ook nog in de Goede Week?


Chrisma
Chrisma is een mengsel van olijfolie en balsem en wordt in de kerk bij speciale gelegenheden gebruikt om iemand te zalven. Het is een van de drie ‘heilige oliën’; de andere twee zijn de olie die bij de ziekenzalving gebruikt wordt en de ‘catechumenenolie’, dat is de olie die gebruikt wordt als er een geloofsleerling opgenomen wordt in de kerk.
chrisma
Chrisma is dus een speciale olie. De olie wordt gebruikt bij de doop en bij het vormsel. Je krijgt dan met chrisma een kruis op je voorhoofd getekend.
Ook wordt de olie gebruikt bij een wijding van een bisschop, priester of diaken. Als derde wordt het gebruikt als een kerk of een altaar wordt ingezegend. Het is dus een olie die gebruikt wordt bij een nieuwe stap in je leven (of in het geval van een kerk/altaar; een nieuwe stap van de gemeente)

Het zalven van mensen is een heel oud gebruik. In de Bijbel lees je bijvoorbeeld dat de koningen werden gezalfd (David , Saul) en Jezus wordt ‘de Gezalfde’ genoemd. Zalven betekende dat je voor iets speciaals apart gezet werd, om te leven te richten naar de wil van God. Als koning, en in het geval van Jezus, als Messias.  Als je gedoopt of gevormd wordt, wordt je ook zo ‘apart gezet’, je begint een nieuwe stap in je leven samen met God.
chrisma olie
Oliewijding in de Goede Week
Het Chrisma, en de andere oliën, worden altijd één keer per jaar gewijd. Op de vooravond of de ochtend van Witte Donderdag in de Goede Week. Vlak voor Pasen dus.
Het Chrismamis, waarin de wijding van de olie plaatsvindt, is altijd in de kathedrale kerk van het bisdom. In Nederland is dat is het bisdom Haarlem de kerk van Haarlem en in het bisdom Utrecht de kerk van Utrecht. Dat het alleen in de kathedraal gedaan wordt heeft een speciale reden.
De kathedraal is namelijk de  thuishaven van de bisschop: de kerk waar - letterlijk - zijn stoel, de 'kathedra', staat.

bisschop en chrisma

Daarmee is deze viering een teken van verbondenheid tussen alle parochies in een bisdom. Priesters, vormelingen, dopelingen en andere leden van de parochies van het bisdom komen samen en nemen na afloop de nieuw gewijde olie mee naar de eigen kerk. Bij de wijding staan er grote potten met olie en balsem in de kerk die heerlijk ruiken.

Dat de oliewijding in de Goede Week plaatsvindt is waarschijnlijk omdat van oudsher altijd in de Paaswake mensen gedoopt werden (dus niet door het hele jaar heen, alleen in de paaswake). Voor de doop heb je chrisma nodig, dus waarschijnlijk werd het daarom zo vlak voor Pasen gewijd. Ook heeft het te maken hebben met het verhaal uit het evangelie dat bij er een vrouw naar Jezus toe kwam en een flesje kostbare olie over zijn voeten uitgoot. Ze ‘balsemde’ hem al, voordat hij gekruisigd zou worden. Om dan zo op de ochtend van Witte Donderdag of de avond daarvoor de Chrismamis te vieren klinkt wel logisch.

Mocht je dus vanavond tijd hebben, ga dan eens naar Utrecht en bezoek de Chrismamis. Het is een bezoekje meer dan waard.(enne…als je in de buurt van Haarlem woont.. sorry, ‘k had niet goed opgelet dat die dienst eerder was!)